Schizophrenia

स्चिजोफ्रेनिया यौटा कडा खालको मानसिक रोग हो ।यो भावाना ,व्यवहार र अनुभूति मा देखिने र महसुस गरिने भिन्नता हो जसले सामाजिक , आर्थिक र ब्यबसाहिक जिबन मा पनि समस्या ल्याउछ । येस्ता लक्ष्यण देखिएको ६ महिना भएमा येस्लोइ स्चिजोफ्रेनिया रोग भन्न सकिन्छ ।यो रोगको लक्ष्यण हरु अरु सारीरिक अवस्था संग मिल्दो पनि हुनु हुदैन।

स्चिओफ्रेनिया को यौटै कारण हुदैन । यो बंशानुगत , सामाजिक र मानसिक कारण ले हुन्छ। बंसानुगत कारण मा यो रोग बुवा आमा अथवा परिवार को नजिकको रगत को नाता मा भएमा , सन्तान हरुमा पनि देखिने सम्भावान्ना हरु हुन्छ ।संग संगै सामाजिक कारण हरु जस्तै सामाजिक जटिलता , सामाजिक एक्लोपन , आर्थिक तथा ब्यबहारिक तनाब को कारण ले पनि रोग निम्त्याउन सक्छ। कति बाताबरण को कारण ले पनि हुन्छ , जस्तै बसाईं सराई , सहर मा धेरै बस्ने मान्छे हरुलाई पनि हुने गर्छ ।गरिबी ले पनि यो रोग निम्त्याउने गर्छ ।

स्चिजोफ्रेनिया सरुवा रोग हैन ।

स्चिजोफ्रेनिया मा तीनवटा लक्ष्यणका शीर्षक हरु हुन्छ ।पहिलो लाइ पोसिटिभ लक्ष्यण भन्छ जसमा भ्रमका लक्ष्यण जस्तै कसैले हानि पुपुराउन लागेको महसुस हुनु , कान मा आवाज हरु बझ्नु , अरुले नदेखेको कुरा हरु देख्नु , अजिब गन्ध हरु महसुस गर्नु , आफ्नो सोच ब्यबहार र निर्णय हरु अरुले चलाएको महसुस हुनु जस्ता लक्ष्यण स्चिजोफ्रेनिया का हुन्छन।

अझ केहि बिरामी मा नकारात्मक सोचाइ आउनु , निरास हुनु , येकोहोरियेरा बस्नु , कम बोल्नु अथवा नबोल्नु , केहि कुरा मा जागर हरु नचल्नु जस्त्ता लक्ष्यण जसलाई नेगेटीव लक्ष्यण भनिन्छ ।एस्तो लक्ष्यण आउदा आत्महत्या को सोच हरु पनि आउदछ ।केहि बिरामी मा आफु मा ठुलो सक्ति अथवा ठुलो र प्रभावशाली व्यक्ति भएको अनुभब पनि हुने देखिन्छ ।केहि बिरामी आफ्नो दैनिकी मा ध्यान नदिने र सफा सुघहर लाइ वास्ता नगर्ने पनि हुन्छ।केहि बिरामी बोल्दै नबोल्ने , अजिब को सारीरिक बनावट बनाउने गरेको पनि देखिन्छ ।

हालै बनाएको नया बर्गिकरणमा सबै भएको हटाएर ऐले लक्ष्यण को गम्भीरता अनुसार माइल्ड , मोडेरेट र सिभियेर मा बर्गिकरण गरीएको छ ।ऐले पोसिटीभ , नेगटीभ र अचम्म को ब्यबहार लाइ प्राथमिकता मा राखिएको छ ।

स्चिजोफ्रेनिया को जोखिम बढाउने धेरै कुरा हरु मध्ये , बंशानुगत भार सबै भन्दा ठुलो हो। जन्मिने बेला मा हुने कठिनता जस्तै कम समय मा बच्चा जनिमने , बच्चा जन्मिदा धेरै समय अड्किने , सानो मा संक्रमण हुने हरुले पनि यो अवस्था को जोखिम बढाउछ। त्यस्तै लागु पदार्थ को सेवन , मुख्यातया गाजा ले पनि यो रोग को जोखिम बढाउछ ।त्यस्तै गरिबी , बसाई सराई , सामजिक र आर्थिक तनाब ले पनि यो अवस्था को जोखिम लै बढावा दिन्छ ।

स्चिजोफ्रेनिया रोग लाइ थाहा पाउनको लागि मुख्यतया बिरामी संग राम्रो संग रोग को बारे बिस्लेसन गर्नु हो।यो अवस्था रगत को जाच र अरु पद्दति बाट थाहा पाउन सकिन्न ।

स्चिजोफ्रेनिया को मूल उपचार भनेको डोपामिन भन्ने दिमाग को रसायन लाइ रोक्नु हो ।केहि औसधि जस्तै ओलानजापिन , अमिसल्प्राईद जस्ता औसधि ले राम्रो सुधार गरेको छ ।अध्येन हरुले बयाबहारिक र पारीस्परिक थेरापी , फेमिली थेरापी ले पनि राम्रो काम गरेको देखाएको छ ।