Medically reviewed by Dr. Kushal Kharel, MD Psychiatry
Consultant Psychiatrist · Nepal Medical Council registered · Last reviewed September 2, 2026
Read the medical information disclaimerधेरै सोचिरहने बानी भनेको के हो?
एउटै कुरा बारम्बार सोचिरहनु, भविष्यको चिन्ता लिइरहनु, विगतका घटना दोहोर्याइरहनु, वा सानो निर्णय लिन पनि धेरै समय लगाउनु 'overthinking' भनेर चिनिने बानी हो। यसले निद्रा, काम, पढाइ र सम्बन्धमा असर पार्न सक्छ। कहिलेकाहीं सोच्नु स्वाभाविक हो, तर यो नियन्त्रणभन्दा बाहिर गएमा समस्या बन्छ।
सोच किन बारम्बार दोहोरिन्छ?
मस्तिष्कले सोचाइलाई सुरक्षाको उपाय ठान्छ — 'सबै सम्भावना विश्लेषण गरे केही नराम्रो नहोला' भन्ने भ्रममा बसेर बारम्बार सोचिरहन्छ। तर यो बारम्बार जाँच्ने बानीले वास्तवमा चिन्ता झन् बढाउँछ। निद्राको कमी, क्याफिन, अनिश्चितता र ठूलो जीवन तनावले यो चक्रलाई झन् चर्को बनाउन सक्छ।
सोच 'हटाउने' प्रयास किन प्रायः असफल हुन्छ?
जानाजान कुनै सोच नआउ भनेर दबाउने प्रयास गर्दा त्यो सोच झन् बलियोसँग फर्किन्छ — यो एउटा प्रमाणित मनोवैज्ञानिक प्रभाव हो। त्यसैले सोच 'हटाउनु' भन्दा त्यससँग फरक तरिकाले व्यवहार गर्न सिक्नु बढी प्रभावकारी हुन्छ — जस्तै सोच्ने समय तोक्ने (Scheduled Worry Time), सोचाइलाई चुनौती दिने, र वर्तमान क्षणमा ध्यान फर्काउने अभ्यास।
दैनिक जीवनमा प्रयोग गर्न सकिने व्यावहारिक उपायहरू
दिनको एउटा निश्चित समय (जस्तै १०-१५ मिनेट) 'चिन्ता गर्ने समय' का रूपमा छुट्याउनुहोस् — बाँकी समयमा सोच आएमा त्यो समयका लागि 'पछि सोच्छु' भनेर टाल्नुहोस्। सोचाइलाई कागजमा लेख्नुहोस् — यसले टाउकोबाट बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ। शारीरिक गतिविधि, सास फेर्ने अभ्यास, र पुनःआश्वासन खोज्ने बानी (बारम्बार गुगलमा खोज्ने वा अरूलाई सोध्ने) घटाउनु पनि उपयोगी हुन्छ।
कहिले व्यावसायिक सहयोग लिने?
धेरै सोच्ने बानीले निद्रा, काम, पढाइ वा सम्बन्धमा लगातार असर पारिरहेको छ, वा माथिका उपायले पनि सुधार नआएको धेरै हप्ता भइसकेको छ भने CBT-आधारित मूल्याङ्कन लिनु उपयोगी हुन्छ। कहिलेकाहीं यो चिन्ता रोग, डिप्रेसन वा OCD सँग पनि जोडिएको हुन सक्छ, त्यसैले उपयुक्त मूल्याङ्कनले सही दिशा देखाउन सक्छ। सम्पर्कका लागि +977 9861800547।
Related Anxiety Treatment articles
Need professional help?
If symptoms are affecting sleep, study, work, relationships, safety or daily functioning, a psychiatric assessment can help clarify the diagnosis and treatment plan.